കഴിഞ്ഞ ദിവസത്തെ നീണ്ട യാത്രയും Zojila Pass എന്ന ഭീകര രാത്രിയും Sonamarg ലെ കിടിലന് തണുപ്പും എല്ലാം കൂടി ആയപ്പോ ഞങ്ങളുടെ ഉറക്കം 8 മണിവരെ ഒക്കെ നീണ്ടു പോയി. പകല് വെളിച്ചത്തിലെ Sonamarg ഒരു മനോഹരമായ Hill Station ആണ്. ദൂരെ മഞ്ഞണിഞ്ഞ മലകളും അവയുടെ ചരിവുകളില് മഞ്ഞു പുതച്ച പൈന് മരങ്ങളും, പച്ച പുതച്ച താഴ്വാരങ്ങളും ഒക്കെയായി "Meadow of Gold" എന്നു അറിയപ്പെടുന്ന മനോഹര ഭൂഭാഗമാണിത്. Amarnath യാത്രയുടെ Base Station ആയ Sonamarg പര്വ്വത Trekking ഗ്രൂപ്പ്കളുടെ ഇഷ്ട്ട Destination കൂടിയാണ്. വര്ഷത്തില് ഏതാനും മാസം മാത്രം ദര്ശനത്തിനായി തുറന്നിരിയ്ക്കുന്ന Amarnath ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് ഇവിടെ Base Camp ല് നിന്നും Helicopter Service ലഭ്യമാണ്. Sonamarg ലെ പര്വതനിരകളില് ഒട്ടനവധി മനോഹര തടാകങ്ങള് ഉണ്ട്, അവയില് ചിലത് Vishansar, Kishansar, Gadsar, Satsar and Gangabal എന്നിവയാണ്. Alpine പൂക്കളും Pine മരങ്ങളുമാല് ചുറ്റപ്പെട്ട Satsar തടാകം സഞ്ചാരികള്ക്ക് ഏറെ പ്രിയപ്പെട്ട ഒന്നാണ്. ചൂട് സമയങ്ങളില് പോലും ശരശെരി താപനില 6 ഡിഗ്രി കടക്കാത്ത Sonamarg ല് എല്ലാ സമയöത്തും മഞ്ഞ് മൂടി കിടക്കുന്ന Thajiwas Glacier ലേയ്ക്ക് ഞങ്ങള്ക്കും പോകണം എന്നുണ്ടായിരുന്നു പക്ഷേ Reschedule ചെയ്ത Air Ticket ന്റെ സമയത്ത് എങ്ങനെയും Delhi എത്തണം എന്നത് കൊണ്ട് തന്നെ ഇത്തവണ ഒഴിവാകുകയെ വഴിയുള്ളൂ. ഉറക്കം എഴുന്നേറ്റ്, ചൂടുവെള്ളത്തിലെ കുളിയും ഒക്കെ പൂര്ത്തിയാക്കി ഞങ്ങള് പ്രഭാത ഭക്ഷണത്തിനായി താമസിച്ച Room ന് താഴെയുള്ള Hotel ല് തന്നെ വന്നു. റൊട്ടി പൂരി പിന്നെ ബട്ടൂര ഒക്കെ ആണ് വിഭവങ്ങള്. ആര്ക്കും വലിയ വിശപ്പൊന്നും തോന്നുന്നില്ല എന്നാണ് പൊതു അഭിപ്രായം. മാത്രമല്ല രാത്രി ഭക്ഷണത്തിന് ഈടാക്കിയ തുക ഒരു അനുഭവം ആണെല്ലോ. അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങള് ഇന്നത്തെ Break Fast വഴിയ്ക്ക് നിന്ന് ആക്കാം എന്ന് തീരുമാനിച്ച് അവിടെ നിന്നും Srinagar ലേയ്ക്ക് യാത്ര തിരിച്ചു.
Sonamarg
Sonamarg
Sonamarg
Sunflower on the Way Side
Sonamarg പിന്നിടുംബോഴെയ്ക്കും NH-1 ന്റെ ഇടതു വശത്തായി നമുക്കൊപ്പം സിന്ധു നദി കൂടെ ഒഴുകിവരുന്നുണ്ട്. ഏകദേശം 90 കി.മി. ആണ് ഇനി Srinagar വരെ ഉള്ളത്. അധികം വീതി ഇല്ലെങ്കിലും നല്ല റോഡ് ആണ്, പോരെങ്കില് ഇറക്കവും. റോഡിന് ഇരു വശവും കാപ്പിയും മറ്റും സുഗന്ത ദ്രവ്യങ്ങളുടെയും ഒക്കെ കൃഷി ഇടങ്ങള് പോലെയാണ് കാണപ്പെട്ടത്, ഇടയ്ക്കിടെ വീടുകളും കാണുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഏതാണ്ട് 11 മണിയോടെ എത്തി ചേര്ന്ന എന്ന സ്ഥലത്ത് കണ്ട Dhaba യില് ഞങ്ങള് ഭക്ഷണം കഴിക്കാനായി ഇറങ്ങി. Veg and Non Veg ഭക്ഷണം ലഭ്യമാണ് അവിടെ, പക്ഷെ ഞങ്ങള് പൂരി സബ്ജി, ചന്ന ബട്ടൂര ഒക്കെയാണ് കഴിച്ചത്. Dhaba യില് നിര്ത്തി വണ്ടി പാര്ക്ക് ചെയ്യുമ്പോള് തന്നെ ശ്രെദ്ധിച്ചത് എതിവശത്ത് ഒഴുകുന്ന നദിയെ ആണ്. കുറേ Truck ജീവനക്കാര് ഇറങ്ങി തുണി ഒക്കെ കഴുകുന്നുണ്ട് അവിടെ. അതി ഭയങ്കര ഒഴുക്കാണ്, എങ്കിലും വലിയ ആഴം ഉണ്ടെന്നു തോന്നുന്നില്ല, പല വലുപ്പത്തിലുള്ള പാറകളാണ് നദിയില് മുഴുവന്. എന്തായാലും Break Fast കഴിഞ്ഞ് ഞങ്ങള് അവിടെ നദിക്കരയില് വരെ പോയി വെള്ളത്തില് കാലൊക്കെ നനച്ചു. അപാര തണുപ്പാണ്, മരവിച്ച് പോകുന്ന പോലെ.
Way side Dhaba near Sonamarg
അവിടെ നിന്നും പിന്നീടുള്ള യാത്രയില് വല്ലപ്പോഴും വരുന്ന Truck കളും Service Bus കളും മാത്രമേ ഉള്ളു വഴിയില്. Bus കള് എന്നൊക്കെ പറഞ്ഞാല് തൃശൂര് പൂരത്തിന് ഒരുക്കി നിര്ത്തിയ ആനകളെ പോലെയാണ് തോന്നുക, നെറ്റി പട്ടവും അതിലേറെ അലങ്കാരവും ഒക്കെ പേറിയ ചെറിയ യാത്ര Bus കള്. റോഡ് വലിയ കുഴപ്പമില്ലാതെ കാണപ്പെട്ടതിനാല് സാമാന്യം വേഗത്തിലാണ് അവിടം കടന്നുപോകാന് കഴിഞ്ഞത്. ഒരു മണിയ്കൂര് യാത്ര കഴിഞ്ഞപ്പോഴേയ്ക്കും ഞങ്ങള് ഒരു ജില്ല അതിര്ത്തിയിലെ Check Post ല് എത്തി. കുറേ വാഹനങ്ങള് ഉണ്ട് ഞങ്ങള്ക്ക് മുന്നില്. കാറുകള് അധികം ഇല്ല, മിക്കവയും Truck കള് ആണ്. നെഞ്ചിനു കുറുകെ തോക്കേന്തിയ ഒരു പട്ടാളക്കാരന് ഞങ്ങളോട് മുന്നിലേയ്ക്ക് പോകാന് കൈ കൊണ്ട് ആഗ്യം കാണിച്ചത് കൊണ്ട് വലത് ലൈനിലൂടെ ഞങ്ങള് Check Point വരെ എത്തി. വണ്ടിയുടെ പേപ്പറുകളും Inner Line Permit ഒക്കെ കാണിച്ച് ഞങ്ങള് അവിടം കടന്നു.
ഏതാണ്ട് 1.30pm ആയപ്പോഴേയ്ക്കും ഞങ്ങള് Srinagar എത്തി, പക്ഷെ ഇവിടെ കടകള് ഒന്നും തന്നെ തുറന്നിട്ടില്ല, റോഡില് തിരക്കും ഇല്ലെന്നു തന്നെ പറയാം. Jammu & Kashmir ന്റെ തലസ്ഥാന നഗരത്തിലേയ്ക്ക് കടക്കും മുന്നേ ജില്ല തിര്ത്തി Check Post ല് വളരെ കര്ശനമായ പരിശോധനകള് ഉണ്ടായിരുന്നു. വഴി നീളെ Army/CRPF സേന ആയുധങ്ങളുമായി നില്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇതൊക്കെ കാണുമ്പോള് തന്നെ ഉള്ളില് ഒരു ഭയം തോന്നുന്നു. പൂക്കളുടെ നഗരമാണ് Srinagar, വഴിയരികില് പോലും എത്ര ഭംഗിയുള്ള പൂക്കളാണ്. ഇവിടെ കാണാനുള്ള കാഴ്ച്ചകള് ഒക്കെ കണ്ട് ഇന്ന് രാത്രി ഇവിടെ തങ്ങി നാളെ Delhi യ്ക്ക് തിരിയ്ക്കാം എന്ന പ്ലാന് ആണ് ഞങ്ങള്ക്കുള്ളത്. അതിനായി കാണേണ്ട പ്രധാന ഇടങ്ങളായ Dal Lake, നോക്കെത്താ ദൂരത്തെയ്ക്ക് മനോഹരങ്ങളായ Tulip പൂക്കള് വിരിഞ്ഞു നില്ക്കുന്ന Tulip Garden താഴ്വര, Botanical Garden ഇവയൊക്കെ കാണണം എന്ന് Plan ചെയ്തിരിയ്ക്കയാണ്. Town ല് കയറി ആദ്യം കണ്ട ഒരാളോട് Garden ലേയ്ക്കുള്ള വഴിചോദിച്ചു.
എല്ലാ പ്രതീക്ഷകളെയും തകിടം മറിയ്ക്കുന്ന വാര്ത്തയാണ് അറിയുന്നത്, തൊട്ട് മുന് ദിവസം Srinagar - Jammu പാതയില് നടന്ന ഒരു സ്പോടനത്തില് CRPF ജവാന്മാര് മരിക്കാന് ഇടയായത്രേ. അതുകൊണ്ട് Srinagar, Jammu ജില്ലകളില് എല്ലാം Karfue പ്രഖ്യാപിച്ചിരിയ്ക്കുകയാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തില് ഇവിടെ രാത്രി താങ്ങാന് കഴിയും എന്ന പ്രതീക്ഷ ഇനി ഇല്ല. സകല ഇടങ്ങളിലും Army/CRPF സേനാ ഉദ്ദ്യോഗസ്ഥരാണ്. അതിങ്ങനെ പറഞ്ഞു തരാന് ആവാത്ത വിധം റോഡില് തന്നെ നിശ്ചിത ദൂരത്തിലും പ്രധാന ജംങ്ങ്ഷനുകളില് ഒക്കെ കൂടുതലായി തന്നെയും ഉണ്ട്. യാത്രയില് ഇതുവരെ കാണാത്ത വിധം ഭീമാകാരമായ കവചിത വാഹങ്ങളും, ട്രക്ക്കളും ഒക്കെയാണ് എവിടെ. എന്തായാലും ഇവിടെ ആഹാരം പോലും കിട്ടാന് ഇടയില്ല എന്ന് ബോദ്ധ്യപ്പെട്ടതിനാല് ഞങ്ങള് യാത്ര തുടരാന് തന്നെ തീരുമാനിച്ചു. എങ്ങനെയും Jammu & Kashmir പിന്നിട്ട് Punjab ല് എവിടെ എങ്കിലും എത്തുന്നിടത്ത് Stay ചെയ്യാന് സൗകര്യം കണ്ടെത്താം എന്നതാണ് ലെക്ഷ്യം. Google Map ല് Delhi സെറ്റ് ചെയ്തു Navigation ഇട്ടപ്പോള് മനസിലായത് ഞങ്ങള്ക്ക് പോകേണ്ട വഴി നിന്നും അല്പ്പം മാത്രം Deviate ചെയ്താല് Dal Lake ന്റെ അരികത്തുകൂടെയുള്ള റോഡിലൂടെ പോകാന് കഴിയും എന്നതാണ്. ശരി എന്തായാലും വന്നും തടാകം കാണാന് Ticket വേണ്ടല്ലോ എന്ന ആശ്വാസത്തില് ഞങ്ങള് അത് വഴി തന്നെ പോകാന് തീരുമാനിച്ചു.
Dal Lake ഏതാണ്ട് 20 കി.മി.ചുറ്റളവിലുള്ള ശുദ്ധ ജലതടാകമാണത്, Srinagar നഗരാതിര്ത്തിയ്ക്കുള്ളില് തന്നെയാണ് ഈ വലിയ തടാകവും ഉള്ക്കൊള്ളുന്നത്. "Jewel in the crown of Kashmir" എന്ന് വിശേഷിപ്പിയ്ക്കപെടുന്ന Dal തടാകം പലതരം താമര പൂക്കള് നിറഞ്ഞതും, ഒട്ടനവധി ശുദ്ധജല സസ്യങ്ങളുടെ ആവാസ കേന്ദ്രവുമാണ്. അതില് മിക്കവയും മനോഹരങ്ങളായ പൂക്കള് ഉണ്ടാകുന്നവയാനെന്നത് നമ്മെ അതിശയിപ്പിയ്ക്കും. ഏതാണ്ട് മുഗള് സാമ്രാജ്യ കാലം മുതല് Dal തടാകത്തില് House Boat കളിലായി വസിയ്ക്കുന്ന ഒരു വിഭാഗം ആള്ക്കാരുണ്ട് തടാകത്തിന്റെ മദ്ധ്യഭാഗത്തായി ചതുപ്പ് നിറഞ്ഞ പ്രദേശത്ത് ഒരു ഭാഗം വെള്ളത്തിലും മറ്റേ ഭാഗം ചതുപ്പിലുമായി വിശ്രമിയ്ക്കുന്നവയാണ് മിക്ക House Boat കളും. കുടുംബങ്ങളും കൂട്ട് കുടുംബങ്ങളുമായി താമസിയ്ക്കുന്നവരും, വിനോദ സഞ്ചാരികള്ക്ക് താമസത്തിനായി മുറികള് ഒരുക്കിയിട്ടുള്ളവയും ആണ്. കൂടാതെ Kashmir Silk, മറ്റു തുണി തരങ്ങള്, Handi Crafts തുടങ്ങിയവയുടെ ഒക്കെ കച്ചവട കേന്ദ്രങ്ങളായും പ്രവര്ത്തിയ്ക്കുന്നു അവ. നമ്മുടെ നാട്ടിലെ വഞ്ചി വീടുകള് പോലെയല്ല പൈന്, ദേവതാരു ഒക്കെ പോലെയുള്ള എണ്ണ കിനിയുന്ന തടികള് കൊണ്ടാണത്രേ അവിടുത്തെ House Boat കള് നിര്മിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടാവാം അവയ്ക്ക് വളരെ കാലം ശുദ്ധജലത്തില് കേടു കൂടാതെ തുടരാന് കഴിയുന്നത്.
Dal Lake ന്റെ തൊട്ടടുത്തു തന്നെ Police Station ഉണ്ട് അതിനടുത്തായി ഒരു Parking Ground ഉം, ഞങ്ങള് അവിടെ വണ്ടി Park ചെയ്തു് തടാകത്തിന്റെ അടുത്തേയ്ക്ക് നടന്നപ്പോഴാണ് നിരന്ന് കിടക്കുന്ന Shikkara വള്ളങ്ങളുടെ കാഴ്ച്ച കണ്ടത്. ഒരു പരിധിവരെ വിനോദസഞ്ചാരത്തെ ആശ്രയിച്ച് കഴിഞ്ഞിരുന്ന ഒരു ജനത, തുടരെ തുടരെയുള്ള ഭീകര ആക്രമണങ്ങളും മറ്റു ക്രമ സമാധാന പ്രശ്നങ്ങളും മൂലം അവരുടെ ഉപജീവന മാര്ഗം തന്നെ ഇല്ലാതായി നിത്യ ചിലവിനു കഷ്ട്ടപ്പെടുന്ന കാഴ്ചയാണ് ആ കാണുന്നത് എന്ന തിരിച്ചറിവ് ഞങ്ങളെ അങ്ങോട്ട് തന്നെ എത്തിച്ചു. നൂറിലധികം Shikkara വള്ളങ്ങള് അവിടെ കെട്ടി ഇട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. പക്ഷെ വളരെ കുറച്ച് തുഴ കാരെ ഉള്ളു അത് പുറപ്പെടുന്ന ഇടത്ത്. Tourism promotion council ന്റെ Ticket Counter ല് നിന്നും ഒരു മണിയ്ക്കൂര് തടാക യാത്രയ്ക്കായി നമുക്ക് Shikkara വള്ളങ്ങള് Book ചെയ്യാം. 1 Hour ന് Rs-500 ആണ് അതിനായി നല്കേണ്ടത്. Ticket എടുത്ത് Boat Jetty യില് എത്തിയപ്പോഴേയ്ക്കും ഞങ്ങള്ക്കായി മൂന്ന് വള്ളങ്ങള് തയ്യാറായി നില്ക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
ഞാനും Rajeev അണ്ണനും ഒരു Boat ലാണ്, നല്ല ഒരു Sofa ഒക്കെ പോലെ മുന്ഭാഗത്തെയ്ക്കുള്ള Seat ആണ് Sikkaara വള്ളങ്ങള്ക്ക്. തുഴകാരനും യാത്രക്കാരനും തമ്മില് ഉള്ള ഇടം യാത്രക്കാരുടെ Seat ന്റെ ചാരിയിരിയ്ക്കുന്ന പിന്ഭാഗം ഉയര്ത്തി വെച്ച് വേര്തിരിചിരിയ്ക്കുന്നു. നമ്മുടെ നാട്ടിലെ വള്ളങ്ങള് പോലെയല്ല വീതിയുള്ളതും പരന്നതുമായ അടിഭാഗമാണ് ഈ വള്ളത്തിന്. കൂടാതെ അലങ്കാര തുന്നലുകളൊക്കെ ചേര്ത്ത് നല്ല ഉറപ്പുള്ള മേല്ഭാഗം യാത്രികരെ വെയിലൊന്നും ഏല്ക്കാതെ സംരക്ഷിയ്ക്കും. തടാക യാത്ര ആരംഭിച്ചപ്പോള് മുതല് തുഴക്കാരന് ഞങ്ങളോട് സംസാരിച്ചു തുടങ്ങി. അയാള് നല്ല രീതിയില് തന്നെ English ലാണ് സംസാരിയ്ക്കുന്നത്. ആദ്യം നമ്മള് വന്നത് എവിടെ നിന്നും ആണെന്നും English ആണോ Hindi ആണോ കൂടുതല് മനസിലാവുക എന്നൊക്കെ ചോദിച്ചറിഞ്ഞ ശേഷം ആണ് തടാകത്തെ പറ്റി ഒക്കെ പറഞ്ഞ് തന്നത് കഷ്ട്ടിച്ചു 2 Metre മാത്രമേ ഇപ്പോള് തടാകത്തിന്റെ പല ഭാഗത്തും ഇപ്പോള് ആഴം ഉള്ളു അതിനാല് തന്നെ വലിയ House Boat കള്ക്ക് തടാകത്തിലൂടെ സുഗമമായി സഞ്ചരിയ്ക്കാനാവില്ല. മിക്ക House Boat കളും ആള് താമസം ഉള്ളവയാണ്. നാലും അഞ്ചും തലമുറകളായി House Boat ല് തന്നെ താമസിച്ച് വരുന്ന കുടുംബങ്ങളും ഉണ്ട് അക്കൂട്ടത്തില്. വിഷ്ണുവും അരുണും ഉള്ള Shikkara ഞങ്ങളുടെ തൊട്ട് മുന്നിലാണ് ഉള്ളത്, അവര് അതാ Boat ല് Kashmir Dress ഒക്കെ ഇട്ട് Photo Shoot ഒക്കെ നടത്തുന്നുണ്ട്. ചില Boat കളിലെ തുഴക്കാര് സവാരിയ്ക്കിടയില് ഇത്തരി Cash ഉണ്ടാക്കാനുള്ള ചില മാര്ഗ്ഗങ്ങള്.
Vishnu in Traditional Kashmiri Dress
Lake View from the Shikkara Boat Jetty
Mostly front side at Lake and Rear at grass land
A Big House Boat
Steps to the Entrance
Selfie with The Sailor
Returning to Shikkara Hub
തടാകത്തിന്റെ ഏകദേശം നടുക്ക് ഭാഗത്തായുള്ള ചതുപ്പ് പ്രദേശത്തെയ്ക്കാണ് ഞങ്ങളെ അവര് കൊണ്ട് പോയത്. റോഡില് നിന്നും കാണുമ്പോള് നിരവധി House Boat കള് നിര നിരയായി നിര്ത്തി ഇട്ടിരിയ്ക്കുന്നത് പോലെ കാണുന്ന ഇടം. നീളന് പുല്ലുകളും താമരയും വളര്ന്നു നില്ക്കുന്ന ആ ഭാഗത്തിനുള്ളിലെയ്ക്ക് Shikkara കടന്നു പോകാനുള്ള വഴി ചെറിയ തോട്കള് പോലെ കാണപ്പെടുന്നു. അത്തരം ഒരു ചെറിയ തോടിലൂടെ അകത്തേയ്ക്ക് കയറിയതും അതാ തടാകത്തിന് മുകളില് ഒരു Town തന്നെ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. അവിടെ നിര്ത്തി ഇട്ടിരിയ്ക്കുന്ന House Boat കളിലൊക്കെ കുടുംബങ്ങള് താമസം ഉണ്ട്, ഒപ്പം അതിന്റെ ഒരു ഭാഗത്തായി കച്ചവടവും. അത്തരം നിരവധി Boat കള് നിറഞ്ഞ ഒരിടത്തു Shikkara അടുപ്പിച്ചു. ഞങ്ങള്
അവിടെ ഒരോരോ House Boat കളിലായി കയറി ഇറങ്ങി ചില സാധനങ്ങള് ഒക്കെ വാങ്ങി.
ഞാന് Kashmiri Silk കൊണ്ടുള്ള ഒരു സാരിയും പിന്നെ ഒരു Jute കൊണ്ടുള്ള
തോള് സഞ്ചി എന്നിവയാണ് വാങ്ങിയത്. അതിനിടയില് ചിലര് House Boat കളില്
ഇന്ന് രാത്രി Stay ചെയ്യുവാനുള്ള സൌകര്യം ഉണ്ട് എന്നൊക്കെ പറഞ്ഞു ഇടയ്ക്ക്
വരുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
Abandoned House Boat
The Floating Township on Water
The Floating Township on Water
Handi Craft Center on House Boat
Textiles on a House Boat
തുടര്ന്ന് Ananthanag ജില്ല അതിര്ത്തിയാണ് ഞങ്ങള് പിന്നിട്ടത്. ജില്ല അതിര്ത്തികളില് പോലും വളരെ കര്ശനമായ Checking ആണ്. മിക്കപ്പോഴും തീവ്രവാദി ആക്രമങ്ങളും, വെടിവെയ്പ്പും, സ്പോടനങ്ങളും ഒക്കെ നടക്കുന്ന വാര്ത്തകള് നമ്മള് കാണുന്ന, വായിക്കുന്ന ആ ജില്ല തന്നെ. നമ്മുടെ ഈ യാത്രയില് Ananthanag നഗര അതിര്ത്തിയില് Khanbal എന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്നും വലത്തേയ്ക്ക് തിരിഞ്ഞാണ് Jammu ലേയ്ക്ക് NH-1 A കടന്ന് പോകുന്നത്. ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള ചെക്കിംഗ്കള് ഇന്നത്തെ യാത്രയ്ക്ക് വല്ലാത്ത താമസം ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്. എങ്ങനെ എങ്കിലും Jammu കടന്നുകിട്ടിയാല് മതി എല്ലാവര്ക്കും. സമയം 06:00 മണിയോടടുക്കുന്നു, രാവിലെ കഴിച്ചതാണ് ഇതേവരെ കയ്യിലുള്ള Chocolates Cashew Nut ഒക്കെ തന്നെയാണ് ഭക്ഷണം. Khanbal നിന്നും വലത്തേയ്ക്ക് തിരിയുന്ന ഇടത്തായി ഒരു ചെറിയ തട്ടുകട തുറന്നിരിയ്ക്കുന്നത് കണ്ട് അവിടെ വണ്ടി നിര്ത്തി. ആകെ ഒരു മുറി കടയാണ്, കഷ്ട്ടിച്ചു എല്ലാര്ക്കും ഇരുന്ന് കഴിയ്ക്കാം, കണ്ടിട്ട് ഒട്ടും വൃത്തി തോന്നുന്നില്ല പക്ഷെ വിശപ്പ് കിട്ടുന്നത് എന്ത് തന്നെ ആയാലും അത് കഴിക്കാന് പ്രേരിപ്പിയ്ക്കുകയാണ്. അക്കാര്യത്തില് എല്ലാവരും ഒരേ അഭിപ്രായം ആയിരുന്നു, ഞങ്ങള് ബട്ടൂര ചന്ന മസാല ഒക്കെ വയറ് നിറയെ കഴിച്ച്, ചായകുടിയും കഴിഞ്ഞ് അവിടെ നിന്നും കുറച്ച് പൊരിച്ച Cake പോലെയുള്ള പലഹാരവും പാര്സല് വാങ്ങി വീണ്ടും യാത്ര തുടങ്ങി.
Srinagar - Jammu NH-1 A ലെ Truck കാരുടെ പേടി സ്വപ്നം എന്നറിയപ്പെടുന്ന Banihal Pass എന്ന ചുരമാണ് ഇനി ഞങ്ങള്ക്ക് കടന്ന് പോകാന് ഉള്ളത്. കുത്തനെയുള്ള കയറ്റങ്ങളും വളവുകളും ഒരുപാടുള്ള ഒരു ചുരമാണ് Banihal Pass. പക്ഷേ ഞങ്ങള്ക്ക് അത് കയറേണ്ടി വന്നില്ല തൊട്ട് മുന് മാസങ്ങളില് എപ്പോഴോ ആണ് 1956 ല് Banihal Pass പണിയിപ്പിച്ച Jawahar Lal Nehru ന്റെ പേരില് ഏകദേശം 3 കി.മി ദൂരത്തില് ഒരു തുരങ്കം പണി പൂര്ത്തിയാക്കപ്പെട്ടത്. ഭീമാകാരമായ പര്വതങ്ങള് തുരന്നുണ്ടാക്കിയ ആ തുരങ്കം ഇറങ്ങി പിന്നീടുള്ള യാത്രയില് Kashmir കഴിഞ്ഞ്പോയ പോലെ തന്നെയാണ് തോന്നുക. ചുറ്റും കാണുന്ന കാഴ്ച്ചയിലും അന്തരീക്ഷത്തിലും എന്തിനേറെ ശ്വസിക്കുന്ന വായുവില് പോലും കാശ്മീര് ഇല്ല. ഞങ്ങള് ഈ യാത്രയില് Kashmir ന്റെ തെക്കന് അതിര്ത്തിയിലെ അവസാന ജില്ലയും കടന്നിരിയ്ക്കുന്നു. സമയം ഏതാണ്ട് രാത്രി 09:00 മണി ആവുന്നു. ഇപ്പോള് ഞങ്ങള് Udampur എന്ന District ലൂടെയാണ് കടന്ന് പോകുന്നത്. Indian Army യുടെ Northern Command Headquarters സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നസ്ഥലമാണ് ഇവിടം. ഞങ്ങള്ക്ക് Jammu ല് കയറാതെ Udampur നിന്നും തിരിഞ്ഞ് Panjab ലേയ്ക്ക് പോകാന് Google Map വഴി കാണിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. Udampur നഗരത്തിലേയ്ക്കുള്ള വഴിയിലേയ്ക്ക് ആദ്യം ഞങ്ങള് തെറ്റായി തിരിഞ്ഞു എങ്കിലും പെട്ടന്ന് തന്നെ തെറ്റ് മനസിലാക്കി ഞങ്ങള് വണ്ടി തിരിച്ചു. ഇതൊരു Bypass Road ആണെന്ന് പറയാം. പണി പൂര്ണമായി തീര്ന്നിട്ടില്ല. Udampur നഗര അതിര്ത്തി പിന്നിടും മുന്പേ കണ്ട Dhaba യില് ഞങ്ങള് ചായ കുടിയ്ക്കാനായി നിര്ത്തുകയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന Truck കാരോട് വഴി ചോദിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
Udampur നിന്നും 130 KM ആണ് Pathankot വരെ ഉള്ളത്, Google Map ല് തന്നെ 3 Hours ETA കാണിയ്ക്കുന്നുണ്ട്, വഴി അത്ര നല്ലതൊന്നും അല്ല, മഞ്ഞും മഴയും ഒന്നും ഇല്ല എങ്കിലും കുറ്റാക്കുറ്റിരുട്ടാണ്. ഉള്ള ജീവനും കൊണ്ട് Jammu & Kashmir കടക്കുക എന്നത് മാത്രമാണ് ഇപ്പൊ ഞങ്ങളുടെ മുന്നിലുള്ള ലെക്ഷ്യം. വണ്ടി ഓടിയ്ക്കുമ്പോള് തന്നെ Patankot സ്റ്റേ ചെയ്യണോ അതോ Amabala വരെ പോകണോ എന്ന കാര്യത്തില് പിന് സീറ്റില് `നടുക്കുന്ന കുലങ്കുഷമായ ചര്ച്ച എനിക്ക് കേള്ക്കാം. അങ്ങനെ ഏതാണ്ടൊരു 10:00 മണിയോടെ ഒക്കെ Panjab Boarder എത്തിയതോടെ വലിയ Speed ഒന്നും ഇല്ലെങ്കിലും Internet കിട്ടി തുടങ്ങി മിക്കപ്പോഴും 2G ഒക്കെ തന്നയെ ഉള്ളു. ഒടുവില് ഏറെ നീണ്ട ചര്ച്ചകള്ക്കും, ക്ഷമ കെട്ട Internet Search കള്ക്കും ശേഷം എല്ലാരും ഒരേ ഒരു തീരുമാനത്തില് എത്തി. ഇന്ന് Pathankot തന്നെ രാത്രി തങ്ങുക, നാളെ പുലര്ച്ചെ വീണ്ടും യാത്ര തുടരാം. വേണമെങ്ങില് Vaga Boarder കൂടി സന്ദര്ശിയ്ക്കുന്നതിനെപറ്റി ആലോചിയ്ക്കാം.
Pakistan ലെ പഞ്ചാബ് മായി രാജ്യാന്തര അതിര്ത്തി പങ്കിടുന്ന District ആയ Patankot, വടക്ക് Jammu & Kashmir മായും കിഴക്ക് Himachal മായുംഅതിര്ത്തി പങ്കിടുന്നു. വിവാദങ്ങളില് ഇടംപിടിച്ച "കത്വ" ജില്ലയാണ് Jammu & Kashmir അതിര്ത്തിയില് ഉള്ളത്. Himachal Pradesh ലെ Hill Station നുകളായ Dalhousie, Chamba, Kangra, Darmshala എന്നിവടങ്ങളിലേയ്ക്കുള്ള Gate Way കൂടിയാണ് Pathankot എന്ന് പറയാം. Northern Air Commandant ന്റെ അധീനതയില് പ്രവര്ത്തിതിയ്ക്കുന്ന ഒരു Air Base ഉണ്ടിവിടെ, പക്ഷേ അവിടുത്തെ Run Way ല് നിന്നും Air Deccan മാത്രമാണ് വളരെ കുറച്ച് Domestic Service കള് Operate ചെയ്യുന്നത്. ഒരു വലിയ Railway Jn Station ആണ് ഇവിടുത്തേതു. Delhi, Amritsar, Jammu എന്നിവടങ്ങളിലേയ്ക്കുള്ള പ്രധാന Railway ലൈന് കൂടാതെ ഇവിടെ നിന്നും Darmshala യ്ക്ക് അടുത്തുള്ള Kangra വരെയുള്ള Narrow Gauge Toy ട്രെയിന് Service സഞ്ചാരികള്ക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട Indian Railway യുടെ Heritage സര്വീസുകളില് ഒന്നാണ്.
രാത്രി 10:00 ഓടെ Pathankot പ്രധാന By Pass ല് നിന്നും Town ലേയ്ക്ക് വന്ന ഞങ്ങള്ക്ക് ഒരു പാട് Military Check point കള് കടന്നാണ് സൗകര്യപ്രദമായ ഒരു Hotel കണ്ടെത്താന് കഴിഞ്ഞത്. പക്ഷെ ഇത് നേരത്തെ ഉറങ്ങുന്ന നഗരമാണെന്ന് തോന്നുന്നു, കടകളൊക്കെ ഇതിനകം തന്നെ അടച്ചുകഴിഞ്ഞു, നിരത്തുകളില് ഒന്നും തന്നെ അധികം വാഹനങ്ങളോ ജനതിരക്കോ ഇല്ല. സമയം ഇത്ര വൈകിയത് കൊണ്ട് ഒരു കാര്യം മനസ്സിലായി ഇന്നിനി ഒരു നല്ല അത്താഴം പ്രതീക്ഷിയ്ക്കണ്ട Hotel ന് താഴത്തെ നിലയിലെ Bakery ല് നിന്നും വാങ്ങിയ Bread & Butter ഒക്കെ കൊണ്ട് ഇന്നത്തെ രാത്രി. ഇവിടെ അത്ര തണുപ്പേറിയ കാലാവസ്ഥ ഒന്നും അല്ല, അതുകൊണ്ട് തന്നെ എല്ലാവരും ദിവസങ്ങള്ക്ക് ശേഷം വിശദമായ കുളിയൊക്കെ നടത്തി. കിട്ടിയ ഭക്ഷണവും കയ്യില് ബാക്കി ഉണ്ടായിരുന്ന Cashew, Dairy Milk ഒക്കെ കഴിച്ച് വിശ്രമത്തിലെയ്ക്ക്.
